این گزارش به بررسی جهات اثرگذاری انسان بر
محیط می پردازد که برخی از این اثر گذاریها، برای کنترل محیط توسط انسان بوده و
برخی که حاصل مورد اول هستند شامل اثرات مضری
می باشد که حتی تداوم کنترل محیط و استفاده بهینه از آن را به خطر می اندازد.
افزایش
نیاز بشر به تکامل عاملی بود که باعث شده روند تخریب طبیعت سرعت یابد. برهم زدن
زمین اصطلاحی عمومی برای شرح
تخریب هایی است که در سطح زمین توسط انسان اتفاق می افتد و در اثر استخراج مواد
معدنی، سنگهای معدنی و... بوجود میآید. استخراج از معادن باز تاثیر فراوانی در
اکوسیستم زمین دارد زیرا لایه های سطحی را
به کلی واژگون می کند. چه رسد به اینکه
شاهد استخراج و حفاری های بی رویه و بدون ضابطه ای توسط انسانها در سطح
زمین باشیم.در مناطقی همچون هرمزگان که اغلب از طبیعت و زیستگاههای طبیعی ایده آلی
برخوردار نیست و پوشش گیاهی خاص خود را دارد و همچنین درختان در فواصل بیشتری از
یکدیگر قرار گرفته اند؛ نبایست دست بشر مانع ادامه حیات درختان و تخریب زیستگاههای
طبیعی گیاهان گرمسیری شود.
در دین
مبین اسلام کاشتن درخت پسندیده و از بین بردن و قطع بی مورد آن نکوهیده شمرده شده
و در این مورد احادیث و روایت فراوانی در دست است . در جنوب ایران بخصوص استان هرمزگان به دلیل کمبود بارندگی در
طول سال، وقوع خشکسالی طولانی مدت، نوع خاص پوشش گیاهی در این منطقه حیات درختان اهمیت ویژه ای پیدا می کند، بخصوص
درختانی که با شرایط آب و هوایی مناطق گرمسیری سازگاری دارند و بیشتر خودرو هستند
و نیاز چندانی برای بقا به آب ندارند. معمولا این درختان در هرمزگان از قدمتی چند
صد ساله برخوردارند. این مسایل باعث شدند
که در این منطقه درخت به عنوان عامل گیاهی و حیاتی مورد احترام اهالی قرار گیرد.
هفته
گذشته برای کاری به غرب استان رفته بودم، پس ازخروج از شهر بندرلنگه در مسیرغرب
این شهر به سمت بندر چارک در حال حرکت
بودم . هنوز چند کیلومتری در این جاده پیش نرفته بودم که حفاری وکندن زمین
در ضلع جنوبی جاده و نوار ساحلی توسط ماشین آلات خاکبرداری و تجهیزات مکانیکی در
فاصله کمی با جاده اصلی توجه ام را به خود جلب کرد. برای لحظاتی در شانه خاکی جاده
توقف نمودم و اندکی تامل کردم .
ابتدا
با خود گفتم شاید در این محل معدن یا چیزی شبیه به آن واقع شده است اما وقتی بیشتر
دقت کردم متوجه شدم که این عملیات موجب تخریب تعداد زیادی از درختان سمر یا همان
کرت دریایی که درختانی منحصربه فرد مناطق کم آب و شوره زار هستند، شده و هم اینکه
طبیعت این محدوده به شکل نا مناسبی توسط انسان تخریب شده است. علاوه بر آن این
برداشت سنگ در نزدیکی منطقه مسکونی و در مجاورت زمینهای کشاورزی بوقوع پیوسته که
این عوامل باعث شد تا گزینه واگذاری یک معدن در نزدیکی جاده و در محدوده ای از
پوشش گیاهی درختان خودرو با قدمتی چندین و چند ساله از ذهنم دور شود.
چیزی را
که دیده بودم در ذهن خود تجزیه و تحلیل کردم وهر چه باخودم کلنجار رفتم توجیه
منطقی وقابل قبولی را نتوانستم برای کار این دوستان بیابم که برای دسترسی آسان به
مصالح مورد نیاز خود بدون در نظر گرفتن
مصلحت و منافع مردم کوتاهترین راه را پیش گرفتند که در این مسیر بدون توجه به تخریب جبران ناپذیر
درختانی با قدمت بالا و پوشش گیاهی خاص منطقه و وارد کردن خسارت به کشاورزان و مردم روستاهای مجاور و. . . دست
به تخریب طبیعت بکرزده اند. در یک نگاه عینی و ساده در این محدوده ، کارگرانی را می بینید که در یک شعاع چند کیلومتری در
محور بندرلنگه - چارک با کلی تجهیزات و ادوات حفاری مشغول کندن زمین و استخراج
سنگهای عظیمی هستند.
در بررسی اجمالی تر به سراغ عده ای از اهالی منطقه
رفتم و موضوع را جویا شدم. یکی از اهالی در این رابطه به خبرنگار روزنامه منطقه
جنوب کشور دریا گفت: قریب به 2 سال است که شرکتی در محور بندرلنگه - بندر چارک برای احداث موج شکن اقدام
به استخراج سنگ از زمینهای ساحلی در ضلع جنوبی جاده
می کند که در این راستا لطمات جبران ناپذیری به درختان و پوشش گیاهی منطقه ،
آبراههای زمینهای کشاورزی اهالی وارد و طبیعت این منطقه تخریب شده است.
این
گزارش حاکی است؛ حفاری و استخراج سنگهای معدنی در این محدوده علاوه بر فاکتورهایی
که در بالا نام برده شد چهره نازیبایی را از خود بر جای گذاشته است. برهم زدن زمین
به این شکل و تخریب طبیعت و درختان خاطرهر بیننده ایی را آزرده و مکدر می نماید.
یکی دیگر از اهالی اظهار داشت: وضعیت کنونی در این
محدوده بیشترین خسارات را در وهله نخست به طبیعت و پس از آن به کشاورزان و اهالی
منطقه وارد کرده است. این در حالی است که در ابتدای آغاز فعالیت مقرر شد که تنها
در قسمت محدودی ازضلع جنوبی و نوار ساحلی این منطقه، استخراج صورت بگیرد و در
ادامه قرار شد حفاری و استخراج سنگ برای ساخت موج شکن ها به ضلع شمالی روستا
انتقال یابد تا سنگهای مرغوبتری با دوام بیشتر، کیفیت بالاتر،وزن سنگین تر و درصد
پایین جذب آب وطول عمر بیشتر استخراج گردد که اگر این جابجایی صورت گرفته بود و
سنگهای مرغوب از دامنه کوههای شمالی در ساخت موج شکن ها بکار می رفت ما حداقل شاهد
عمر30 ساله این موج شکن ها در بنادر مختلف بودیم.
وی در
ادامه اذعان داشت: متاسفانه علی رغم تعهدات داده شده نسبت به استخراج سنگ از قسمت
شمالی جاده در دامنه کوهها تاکنون که این مهم تحقق نیافته است و کماکان بدون توجه
به خواسته های مردم و تذکرات تنی چند از مسئولین ذیربط شهرستان همچنان فعالیت خود
را دنبال می کند.
یکی از
ساکنین روستای شناس به خبرنگار ما گفت: متاسفانه سنگهایی که در حال حاضر از مکان
فعلی استخراج می کند درصد جذب آب بالایی دارند و طبق نظر کارشناسان 30 درصد جذب آب
دارند و این در حالی است که سنگهای ضلع شمالی بنا به آزمایشات انجام شده تنها 2
درصد جذب آب دارند. با وجود اینکه هنوز یکسال از عمر اسکله بندر شناس و افتتاح آن
بدست ریاست جمهوری نمی گذرد این موج شکن به لحاظ استفاده از نوع سنگهایی که حالت
صدفی داشته و درون آنها از حبابهای ریزی تشکیل شده به مرور زمان پودر شده و شروع
به فرسایش و نشست کرده است.
شما هر روز شاهد فغان و ناله طبیعت هستید. اما
وقتی طبیعت تخریب می شود این در واقع فاصله میان انسان و خداست که بیشتر می شود .